ADOS-2 to ustrukturyzowana obserwacja kliniczna, która pozwala ocenić umiejętności społeczne, komunikacyjne oraz inne zachowania charakterystyczne dla spektrum autyzmu. Badanie jest przeprowadzane przez wykwalifikowanych specjalistów z certyfikatem ADOS-2 i dostosowane do wieku oraz poziomu funkcjonowania osoby badanej — od dzieci od 12. miesiąca życia po osoby dorosłe, w tym osoby niewerbalne.
W naszym Centrum posiadamy również wykwalifikowanych lekarzy psychiatrów oraz psychologów, dzięki czemu diagnostyka i opieka medyczna odbywa się w jednym miejscu — jesteśmy pełnym i profesjonalnym wyborem dla rodzin oraz dorosłych poszukujących kompleksowego wsparcia.
Informacje dla rodziców
Badanie ADOS-2 jest szczególnie polecane, jeśli zauważają Państwo u dziecka:
- trudności w nawiązywaniu kontaktów społecznych lub relacji z rówieśnikami,
- opóźnienia w rozwoju mowy lub nietypowe wzorce komunikacyjne,
- powtarzalne zachowania, intensywne zainteresowania lub nadwrażliwość na bodźce (np. dźwięki, tekstury),
- inne nietypowe zachowania, które budzą Państwa niepokój.
Badanie prowadzone jest w formie zabawy lub rozmowy, aby dziecko czuło się komfortowo. Rodzice odgrywają kluczową rolę, dostarczając informacje o rozwoju i codziennym funkcjonowaniu dziecka.
Etapy badania dla dzieci
Wywiad wstępny z rodzicami (bez udziału dziecka) — specjalista rozmawia z rodzicami, aby zebrać informacje o historii rozwoju dziecka, jego zachowaniach, trudnościach i mocnych stronach.
Sesja obserwacyjna (z udziałem dziecka) — dziecko uczestniczy w indywidualnej sesji z diagnostą, trwającej od 40 do 60 minut. Sesja obejmuje zadania i aktywności dostosowane do wieku i poziomu funkcjonowania dziecka, takie jak zabawy tematyczne, rozmowy czy sytuacje wymagające interakcji społecznych. Diagnosta obserwuje sposób komunikacji, inicjatywy społeczne, kreatywność w zabawie oraz inne kluczowe zachowania.
Omówienie wyników (bez udziału dziecka) — rodzice otrzymują szczegółowy raport z badania i spotykają się ze specjalistą, aby omówić wyniki i ich znaczenie. Wyjaśniamy wnioski i przedstawiamy rekomendacje dotyczące dalszego wsparcia, terapii lub postępowania.
Warto pamiętać, że wszystkie testy i obserwacje są elementem diagnostyki — końcową i ostateczną diagnozę stawia lekarz.
Możliwe efekty diagnozy dla dzieci
- Potwierdzenie cech spektrum autyzmu — diagnoza pomaga zrozumieć potrzeby dziecka i zaplanować wsparcie,
- Brak cech spektrum autyzmu — wynik może wykluczyć ASD, ale wskazać inne obszary wymagające uwagi (np. trudności językowe lub lękowe),
- Dalsza diagnostyka — ADOS-2 jest częścią szerszego procesu diagnostycznego; w razie potrzeby kierujemy do innych specjalistów — psychiatry, neurologa lub psychologa.
Diagnostyka dla osób dorosłych
Badanie ADOS-2 jest dostępne także dla dorosłych, którzy podejrzewają u siebie cechy spektrum autyzmu lub chcą potwierdzić wcześniejsze diagnozy. Szczególnie polecane w przypadku:
- trudności w relacjach społecznych lub rozumieniu zasad interakcji,
- nietypowych wzorców komunikacyjnych (np. trudności w prowadzeniu rozmowy lub rozumieniu intencji innych),
- intensywnych zainteresowań, powtarzalnych zachowań lub nadwrażliwości na bodźce,
- potrzeby lepszego zrozumienia swojego funkcjonowania w życiu społecznym i zawodowym.
Etapy badania dla dorosłych
Wywiad kliniczny — szczegółowa rozmowa o historii życia, doświadczeniach społecznych, zawodowych i osobistych oraz trudnościach, które skłoniły do zgłoszenia się na badanie. W miarę możliwości mile widziany udział bliskiej osoby.
Sesja obserwacyjna — trwa od 40 do 60 minut, obejmuje zadania dostosowane do dorosłych — rozmowy, scenki społeczne lub inne aktywności oceniające komunikację i interakcje.
Analiza i przygotowanie raportu — dane z sesji są analizowane w kontekście kryteriów diagnostycznych ASD i zestawiane z informacjami z wywiadu.
Omówienie wyników — raport z badania omawiany jest na spotkaniu z diagnostą; przedstawiane są wnioski oraz rekomendacje dotyczące dalszego wsparcia lub terapii.
Podobnie jak w przypadku dzieci, końcową diagnozę stawia lekarz, a ADOS-2 jest elementem kompleksowego procesu diagnostycznego.